Những mảnh vải ghép thành đường nét
Nữ phục Pu Péo tạo điểm nhấn bằng kỹ thuật cắt, ghép và đắp vải màu. Trên hò áo, gấu áo, cổ tay hoặc gấu váy, những mảnh nhỏ được sắp thành hình vuông, tam giác và quả trám. Tư liệu mô tả cách mặc hai lớp áo, với lớp ngoài mở phía trước, cùng váy và phần che trước thân. Tóc vấn phía trán, lược gỗ và khăn vuông là các chi tiết đi kèm. Độ dài áo và cách phối có biến thể; hình minh họa chỉ gợi đường nét ghép vải, không sao lại nguyên mẫu hoa văn.
Nhà đất và vật liệu của vùng cao
Hồ sơ chính phủ ghi nhận người Pu Péo từng ở nhà sàn, sau đó dùng nhà trệt với tường trình hoặc vách ván, mái lợp ngói máng hay cỏ gianh. Vì thế, nhà đất trong minh họa là một dạng được tư liệu xác nhận, không phủ nhận các dạng nhà khác. Nghề làm ngói và làm mộc cũng xuất hiện trong mô tả sinh kế. Khi ghé một nếp nhà, khách có thể hỏi vật liệu nào còn giữ, phần nào đã thay và công dụng của từng gian. Khu thờ cùng đồ dùng gia đình cần được xem theo sự cho phép.
Lời hát xin dâu và cuộc đối đáp
Một hình thức ca hát Pu Péo được hồ sơ chính phủ ghi nhận là hát xin dâu giữa đại diện hai gia đình trong đám cưới. Cuộc hát có thể kéo dài nhiều giờ, cho thấy lời ca tham gia trực tiếp vào việc gặp gỡ, trao đổi giữa đôi bên. Đây là một bối cảnh cụ thể, không có nghĩa khách có thể yêu cầu tái hiện trong mọi chuyến thăm. Phần minh họa chọn giọng hát để gợi truyền thống ấy. Nếu được giới thiệu, hãy hỏi nội dung và vai trò người hát, đồng thời xin phép trước khi ghi âm.
Ngô đồ, canh rau và bánh năm mới
Ngô đồ và canh là hai món được nhấn mạnh trong hồ sơ truyền thống Pu Péo. Tư liệu khác bổ sung cơm, cháo, các loại bánh từ lúa và ngô, cùng rau, đậu, bầu, bí trong bữa thường ngày. Dịp năm mới còn có bánh chưng đen tiễn năm cũ và bánh chưng trắng đón năm mới theo mô tả của nguồn chính phủ. Cách làm cụ thể cần hỏi gia đình, không suy ra công thức chỉ từ màu bánh. Đây cũng là dịp tìm hiểu lịch làm bánh, nguồn nguyên liệu và cách chia phần trong bữa sum họp.
Mùa vụ và những nghề phục vụ nếp nhà
Canh tác Pu Péo có cả nương ngô, đậu và ruộng bậc thang trồng lúa, tùy điều kiện từng nơi. Tư liệu nhắc đến kỹ thuật cày, bón phân, trồng xen và gối vụ như vốn kinh nghiệm chăm đất. Mộc, đan lát, làm ngói cùng những nghề gia đình khác tạo vật dụng phục vụ sinh hoạt. Lễ xuống đồng và mừng cơm mới là các thực hành gắn với mùa vụ được ghi nhận. Khi tìm hiểu, hãy hỏi bản đến thăm còn tổ chức hình thức nào và phần nào có thể giới thiệu cho khách.
Bé Bụi