Áo hạt cườm của nhóm Phù Lá Lão
Nữ phục nhóm Phù Lá Lão, còn được ghi là Bồ Khô Pạ, có áo ngắn cổ vuông chui đầu, váy, hoa văn thêu và hạt cườm; thắt lưng có thể đính vỏ ốc núi. Áo nam của nhóm này nổi bật ở phần cườm sau lưng. Các nhóm khác có cách mặc quần, áo dài xẻ ngực hoặc áo ngắn xẻ nách. Nền chàm xuất hiện trong mô tả tổng quan, nhưng không thể thay cho mọi cách phối màu. Người xem nên chú ý cả phom áo lẫn kỹ thuật trang trí và tên nhóm địa phương.
Nhà ở và khu kho thóc
Nhà sàn và nhà trệt đều có trong tư liệu Phù Lá, còn cách bố trí làng thay đổi giữa các nhóm. Nhóm Phù Lá Lão được mô tả thường sống thành những chòm nhỏ; một số nhóm khác quần cư tập trung hơn. Kho thóc có thể đặt thành khu cách xa nhà ở nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan. Chi tiết ấy cho thấy việc tổ chức nơi ở gắn với bảo quản thành quả mùa vụ. Khi ghé thăm, cần hỏi đâu là không gian đang sử dụng và lối nào dành cho khách trước khi đi quanh.
Hát giao duyên và giao lưu láng giềng
Hát giao duyên là một hình thức văn nghệ được ghi nhận ở Phù Lá. Trong đám cưới, hát đối đáp còn xuất hiện giữa những người tham gia việc đón dâu. Hồ sơ cộng đồng nhắc kèn, trống; riêng nhóm Phù Lá Lão có múa xòe trong âm hưởng dân ca Thái. Đây là dấu vết giao lưu văn hóa, không phải lý do để gán mọi điệu xòe cho cùng một nguồn gốc. Khách có thể hỏi người hát về lời ca và dịp sử dụng, đồng thời xin phép trước khi lưu lại phần trình bày.
Cơm thường ngày và đồ nếp dịp lễ
Hồ sơ chính thức phân biệt cơm tẻ trong bữa thường với đồ nếp dùng làm bánh, dâng cúng. Tư liệu tổng hợp còn ghi các món canh rau nấu với đỗ tương xay, canh măng cùng thịt hoặc xương, bên cạnh ngô và xôi. Cá, thịt có những cách chế biến như nướng, sấy hoặc làm chua. Những cách ăn này không chỉ có ở Phù Lá, và thực đơn thay đổi theo nơi cư trú. Một bữa ăn được gia đình giải thích sẽ cho biết rõ hơn nguyên liệu, mùa vụ và món dành cho ngày có khách.
Đổi công và nghề đan mây trúc
Trong bản Phù Lá, giúp nhau vào ngày mùa, ăn bữa tối cùng gia chủ sau buổi đổi công là những sinh hoạt được ghi nhận. Gia đình làm nhà hay có việc lớn cũng nhận hỗ trợ từ xóm giềng. Nghề đan mây, trúc tạo đồ đựng thức ăn, quần áo với hoa văn và màu sắc; trồng bông, xe sợi, dệt vải tiếp tục hiện diện ở nhóm Phù Lá Lão trong hồ sơ. Quan sát một vật dụng cùng lời kể của người làm giúp thấy mối liên hệ giữa tay nghề, lao động và sự gắn bó trong bản.
Bé Bụi