Lớp áo và khăn trang trí
Hồ sơ La Hủ mô tả phụ nữ mặc áo dài bên trong, áo ngắn tay bên ngoài; lớp áo ngắn được thêm vào dịp lễ Tết. Tay áo ghép vải nhiều màu, khăn có tua chỉ và áo có những đồng xu trang trí. Quần thường mang nền chàm đen. Nam phục được ghi nhận giản dị hơn, gồm khăn, áo và quần chàm. Những chi tiết ấy cần được xem theo tuổi, người mặc và dịp sử dụng. Bộ minh họa nhiều lớp vì thế chỉ gợi một cách mặc, không thay thế mọi trang phục La Hủ.
Nhà trệt trong các bản Mường Tè
Tư liệu ghi nhận tại vùng Pa Ủ, Pa Vệ Sủ và các nơi cư trú ở Mường Tè có nhà trệt, nhà tường đất hoặc vách ván. Bếp, chỗ ngủ và nơi thờ nằm trong không gian sinh hoạt gia đình theo cách bố trí được mô tả trong hồ sơ. Nhà ở cần được nhìn trong điều kiện của từng thời kỳ, thay vì biến mô tả về lều trên nương trước đây thành hình ảnh cố định. Khi đến bản, nghe gia đình kể về nhà mình sẽ cho thấy sinh hoạt đang tiếp diễn và thay đổi.
Nhịp trống trong điệu múa ngày Tết
Trong các dịp lễ Tết, người La Hủ dùng trống giữ nhịp cho điệu múa xòe, theo hồ sơ cộng đồng có giới thiệu hiện vật bảo tàng. Tư liệu cũng ghi nhận khèn và sinh hoạt hát, gõ nhịp của trẻ em. Không vì vậy mà mọi cuộc giao lưu đều cần một dàn nhạc cụ giống nhau. Với du khách, đáng chú ý là cách âm thanh đi cùng bước múa và sự tham gia của người trong bản. Hãy để người biểu diễn giới thiệu dịp sử dụng, thay vì yêu cầu tái hiện một nghi lễ theo lịch riêng.
Cơm tẻ, canh đậu và măng chua
Cơm tẻ được ghi nhận là thức ăn chính của người La Hủ, bên cạnh canh đậu, bầu bí và măng chua trong mô tả bữa ăn. Phơi, sấy khô hoặc làm chua là những cách dành thực phẩm cho lần dùng sau. Vào một số dịp Tết, tư liệu còn nhắc bánh chưng, bánh dày; lịch và cách làm khác nhau theo nơi. Những món này có mặt ở nhiều cộng đồng vùng cao, nên điều đáng khám phá là cách gia đình chuẩn bị, dùng cùng món gì và dành cho hoàn cảnh nào.
Đồ đan và nhịp mùa vụ
Đan lát tạo ra mâm cơm, ghế mây, gùi và những vật dụng thiết thực trong đời sống La Hủ. Công việc ấy gắn với tri thức về vật liệu, cách tạo dáng và nhu cầu sinh hoạt, bên cạnh trồng lúa, ngô, chăn nuôi. Lễ cơm mới là một dịp tưởng nhớ tổ tiên và nhìn lại mùa thu hoạch. Các tư liệu ghi lịch Tết khác nhau giữa những nơi cư trú, vì vậy nên hỏi từng bản. Một cuộc thăm nghề có hẹn trước giúp khách hiểu sản phẩm qua người làm, không chỉ qua vật trưng bày.
Bé Bụi