Kiểu áo và bối cảnh sử dụng
Áo nữ cổ cao, cài khuy bên và sườn xám là những dạng trang phục truyền thống được tư liệu ghi nhận ở người Hoa; sắc đỏ, hồng và các màu đậm có mặt trong mô tả. Nam phục có áo đen hoặc xanh đậm, cổ đứng, dùng khuy vải. Nguồn cũng lưu ý những bộ đồ này không phải trang phục hằng ngày của mọi người, mà còn được thấy ở một số người cao tuổi và trong dịp nghi lễ. Khi xem giới thiệu y phục, nên hỏi kiểu áo thuộc nhóm địa phương nào, cách may ra sao và được dùng vào dịp gì.
Nhà ở và không gian hội quán
Nhà ở người Hoa được mô tả với nhiều dạng, từ ba gian hai chái đến bố cục chữ Môn, chữ Khẩu; vật liệu có thể là đá, gạch hoặc đất, tùy nơi cư trú. Trong nhà, bàn thờ và câu đối là những chi tiết văn hóa đáng tìm hiểu khi gia chủ cho phép. Ở Chợ Lớn, hội quán và chùa miếu còn là không gian gặp gỡ cộng đồng, khác chức năng của nhà ở riêng. Chùa Bà Thiên Hậu cho thấy lớp kiến trúc mái ngói, tượng gốm và hoành phi câu đối, nhưng không thể dùng hình ảnh công trình thờ tự thay cho mọi ngôi nhà Hoa.
Nhạc xã và những cuộc diễn xướng
Tư liệu về người Hoa ghi nhận nhạc xã như hình thức tổ chức sinh hoạt văn nghệ dân gian, cùng hát, múa và nhiều loại nhạc cụ. Tiêu, sáo, tỳ bà, nhị, nguyệt và chập chõa đều có trong danh mục được mô tả. Sơn ca, còn gọi sán cố trong nguồn, là một hình thức ca hát được nhắc đến; múa lân, sư tử, rồng xuất hiện trong các dịp lễ tết. Những thực hành này có khác biệt theo nhóm và nơi cư trú. Khi xem một buổi diễn, khách nên hỏi tên tiết mục, ngôn ngữ lời ca và vai trò của từng nhạc cụ.
Gạo, mì và những bữa điểm tâm
Gạo là lương thực chính trong mô tả ẩm thực Hoa, bên cạnh mì, hủ tiếu và các món điểm tâm như bánh bao, xíu mại. Cháo trắng ăn với trứng vịt muối cũng được ghi nhận, cho thấy bữa sáng có nhiều lựa chọn chứ không chỉ một thực đơn. Kỹ thuật xào và cách dùng gia vị tạo nên một hướng tìm hiểu, nhưng cần hỏi rõ món thuộc truyền thống Quảng Đông, Triều Châu hay một hàng quán cụ thể. Khi khám phá ẩm thực Chợ Lớn, hãy đọc món ăn trong sự giao lưu của đô thị, không xem món dùng chung là tài sản riêng của một cộng đồng.
Ngày lễ và nơi gặp gỡ cộng đồng
Nguyên đán, Nguyên tiêu, Thanh minh, Đoan ngọ và Trung thu có mặt trong lịch sinh hoạt văn hóa người Hoa được tư liệu ghi nhận. Việc tưởng nhớ tổ tiên, sinh hoạt dòng họ và hội nghề tạo nên những mạng lưới cộng đồng khác nhau. Chùa miếu thường gắn với hội quán, vừa có chức năng tín ngưỡng vừa là nơi tổ chức hoạt động chung. Tại Chợ Lớn, Chùa Bà Thiên Hậu là một điểm để tìm hiểu truyền thống ấy. Hãy phân biệt người đến hành lễ với người tham quan và dành chỗ cho sinh hoạt của họ, nhất là khi công trình đông khách.
Bé Bụi