Áo ngắn, váy và giao lưu trang phục
Nữ phục Cống được mô tả gồm áo ngắn, váy, yếm, thắt lưng, khăn và trang sức. Áo có thể trắng hoặc chàm, mở ngực, với nẹp cổ bằng vải đen kéo sang hai vạt; đôi dây sợi bông dùng để buộc. Nam phục thường là quần, áo và khăn chàm. Hồ sơ chính thức đồng thời ghi nhận ảnh hưởng trang phục Thái, cũng như vải dệt Lào được một số gia đình lưu giữ. Vì vậy, cách mặc cần được hiểu trong giao lưu láng giềng, không xem mỗi nét giống nhau là dấu hiệu mất bản sắc.
Nhà sàn với dải sàn nhỏ phía trước
Một kiểu nhà truyền thống Cống có ba hoặc bốn gian, một cửa ra vào và cửa sổ ở gian giữa. Dọc vách mặt chính có thêm dải sàn nhỏ, là chi tiết được hồ sơ cộng đồng lưu ý. Đời sống ven sông Đà còn gắn với thuyền, bên cạnh gùi dùng khi đi nương. Những thông tin này giúp đặt ngôi nhà trong quan hệ với địa hình và công việc thường ngày. Trước khi lên sàn hoặc xem đồ dùng, khách nên đợi chủ nhà hướng dẫn; không phải mọi khoảng trống đều dành cho tham quan.
Hát đối đáp và âm thanh ngày hội
Hát múa xuất hiện trong dịp lễ Tết và cưới hỏi của người Cống. Hồ sơ cộng đồng mô tả hát đối đáp giữa hai bên gia đình ở chân cầu thang trước khi lên nhà đón dâu. Riêng tư liệu về Tết Mìn Loóng Phạt tại Táng Ngá ghi trống, chiêng cùng múa xòe trong phần hội. Hai bối cảnh không nên nhập thành một tiết mục nghi lễ duy nhất. Với khách dự giao lưu, nghe người giới thiệu giải thích lúc nào hát, lúc nào múa sẽ giúp hiểu vai trò của âm nhạc trong cuộc gặp.
Xôi và sản vật trong bữa cơm sum họp
Người Cống dùng cả cơm nếp và cơm tẻ; tư liệu tổng hợp ghi thêm cháo, rau, thủy sản cùng các cách luộc, nướng, nấu canh. Trong Tết Mìn Loóng Phạt ở Táng Ngá, xôi, cá nướng, khoai, bí và những sản vật mùa vụ được chuẩn bị cho mâm lễ rồi bữa cơm cộng đồng. Thực đơn ngày hội không đại diện mọi bữa ăn thường nhật. Điều đáng tìm hiểu là cách lương thực sau thu hoạch được chia sẻ, cùng công việc của các gia đình trước lúc quây quần dùng bữa.
Hoa mào gà sau mùa thu hoạch
Tại Táng Ngá, vùng Nậm Nhùn, Mìn Loóng Phạt là Tết kết thúc vụ mùa, với hoa mào gà giữ vị trí quan trọng trong trang trí lễ. Sau phần nghi lễ, các gia đình cùng dự hội và dùng cơm. Bên cạnh ngày hội, nghề đan chiếu mây, gùi, giỏ và đồ đựng tre nứa phục vụ sinh hoạt thường ngày là một mạch di sản khác. Không nên chỉ tìm văn hóa Cống ở sự kiện đông người. Một cuộc hẹn với người làm đồ đan cũng giúp nhận ra tri thức vật liệu và công năng của từng sản phẩm.
Bé Bụi