Váy dệt và những lớp áo khác nhau
Trang phục Bru–Vân Kiều trong hồ sơ có váy nữ, áo chui đầu không tay và khố nam theo nếp cũ, trong khi quần áo phổ thông đã được sử dụng rộng rãi. Một ảnh lễ hội lại ghi nhận phụ nữ mặc áo dài tay cùng váy có dải ngang và khăn màu. Sự khác nhau ấy cho thấy cần phân biệt bộ mặc theo dịp và nguồn vải trao đổi trong vùng, kể cả với Lào. Vòng cổ, vòng tay, khuyên tai được ghi nhận như phụ kiện, với mức sử dụng thay đổi theo người mặc.
Nhà riêng của gia đình trong làng quần tụ
Người Bru–Vân Kiều được mô tả sống thành làng quần tụ, mỗi gia đình có nhà riêng, truyền thống là nhà sàn với bếp đặt trên sàn. Ảnh và chú thích tư liệu cho thấy phần đầu hồi mái uốn tròn ở một dạng nhà. Ở các nhóm Trì, Khùa, Ma Coong, việc chia buồng cho các thành viên gia đình cũng được nhắc riêng. Chiếc gùi đeo bằng hai quai vai nối sinh hoạt trong nhà với việc mang nước, củi và vật dụng; cách chia không gian cần được chủ nhà giới thiệu.
Mỗi tiếng sáo có một hoàn cảnh
Bru–Vân Kiều có hát đối giao duyên Oát, hát chúc mừng Prdoak và hát ru Adâng kon trong ghi chép dân tộc học. Tại Khe Cát, miền tây Quảng Bình, VOV phân biệt sáo Pi, Sui dùng trong nghi lễ với các loại sáo dành cho giao lưu, hội hè hoặc cưới hỏi. Sáo Khui được bài viết giới thiệu trong câu chuyện trao gửi tâm tình và quan hệ làng bản. Những tên gọi, tập quán này thuộc địa bàn được ghi nhận; khi nghe biểu diễn cần hỏi nghệ nhân, không tùy tiện yêu cầu chuyển nhạc lễ sang tiết mục vui.
Cơm thường ngày và nếp trong ống tre
Cơm gạo tẻ được ghi nhận trong bữa thường ngày Bru–Vân Kiều, còn nếp nấu trong ống tre tươi xuất hiện vào dịp lễ hội. Các món nướng và canh nấu rau cùng gạo, cá cũng có trong hồ sơ. Lúa nếp, lúa tẻ cùng sắn, bầu, chuối và nhiều cây trồng khác tạo bối cảnh cho nguồn thức ăn. Cách nấu trong ống tre là thực hành được chia sẻ ở nhiều vùng; với mỗi bữa tiếp khách, câu chuyện về nguyên liệu và dịp dùng sẽ cụ thể hơn một nhãn đặc sản chung.
Làng, mùa lúa và nghề đan gùi
Chu kỳ canh tác lúa có nhiều lễ thức gắn với khâu gieo trỉa và thu hoạch trong đời sống Bru–Vân Kiều. Tư liệu lưu ý thời gian ăn tết có thể sớm muộn khác nhau theo làng, sau mùa tuốt lúa. Nghề đan mây tre cung cấp gùi, giỏ và đồ gia dụng; các kích cỡ, kiểu đan đáp ứng công việc khác nhau. Người lớn tuổi và người am hiểu tập quán góp phần gìn giữ truyện kể, bài hát. Tìm hiểu theo từng làng giúp tránh gộp mọi sinh hoạt của các nhóm địa phương thành một mẫu.
Bé Bụi